Örgüt İklimi - EMPATİK BLOG

Örgüt İklimi

Örgüt; en az iki kişinin ortak amaç çerçevesinde bir araya gelmesiyle oluşan grubu ifade etmektedir. Örgütün motivasyonu, iş tatmini, birlik ve berberliği, çalışanların yöneticileriyle olan diyaloğu üzerine yapılan çalışmalar da Örgüt İklimi olarak tanımlanmaktadır. 1960’li yıllarda Lewinian ile kendini göstermeye başlayan bu kavram, günümüz işletmeleri için önem arz etmektedir. Çünkü bu kavram; doğru anlaşılıp uygulandığında hem ekibin birbiriyle uyum içerisinde çalışmasını sağlayacak hem de işletmeye başarı getirecektir.

Bir işletmenin Örgüt İklimini anlayabilmek için, işletme içerisinde yer alan bir kişiyle tanışmanız yeterli olacaktır. O kişinin duruşu, konuşma tarzı, işletme hakkında fikir sahibi olmanızı sağlayacaktır. Beraberinde bir işletmeyi ziyaret ettiğinizde; çalışma ortamının açık ofis olup olmaması, yöneticilerin odalarının cam ile çevrili olup olmaması, mesai saatleri içerisinde çalışanların arkadaşlarıyla sohbet edip edememeleri ve hatta çalışanların yüz ifadeleri bile, size işletme hakkında bilgi verecektir.

Business People with Light Bulb Jigsaw Symbol
Örgüt İklimi Türleri

Her işletme farklı bir kültüre sahip olduğundan, iklimi de farklı olmaktadır. Halpin ve Croft’un okullarda yapmış olduğu araştırma sonucunda ortaya çıkan Örgüt İklimi Türleri şu başlıklardan oluşmaktadır:

Açık İklim: Ast üst ilişkisi ayrımının keskin bir şekilde olmadığı, ekibin bir bütün olarak var olduğu, iklim türüdür. Bu iklim tipinde çalışanların iş tatmininin olduğu ve bulunduğu işletmede huzur içinde çalıştığı gözlemlenmektedir. Beraberinde yöneticiler de ekibiyle gurur duymakta ve çalışanlarının her işin altından başarıyla kalkacağına inanmaktadır.

Bağımsız İklim: Bu iklim türünde ast ile üst arasında sınırları belirgin bir ayrım vardır. İşletme içerisinde küçük baskı grupları olduğundan iş tatmini ve motivasyonu anlamında açık iklimde olduğu kadar, kişiyi adapte edebilecek, bir ortam yoktur. Burada ön plana çıkan sosyal doyum ve sosyal gereksinimler olduğundan, yapılan işlemlerde bürokrasiye fazla önem verilmemektedir.

İdareci (Kontrollü) İklim: İşletmede hakimiyet yöneticidedir. Yöneticinin varlığı keskin bir şekilde hissedildiğinden çalışanlar arasında birlik ve beraberlik yoktur. Herkes kendi işine odaklanmış olduğundan rekabet hat safhadadır. Çalışanlar arasındaki yardımlaşma ve dayanışma duygusunu öldüren bu durum, motivasyonu da düşürmektedir.

Samimi İklim: Yöneticiler çalışanlarıyla arkadaş gibidir. Ekip içerisinde herkesin sorununa çözüm üretilmeye çalışılmaktadır. Sosyal gereksinimleri gidermek en önemli şeyler arasında yer almaktadır. Motivasyon düzeyi, açık iklimde olduğu kadar yüksek değildir.

Babacan (Babaerkil) İklim: Yönetici, çalışanlarına bir annenin/babanın çocuğuna davrandığı gibi davranmaktadır. Bu sebeple yöneticiler ile çalışanlar arasında arkadaş ilişkisi kurulamamaktadır. Baba/Anne-evlat ilişkisi olduğundan yapılan işlerde yüksek verim elde edilememektedir. Yönetici çalışanının hem sosyal gereksinimlerini gidermeye çalışmakta hem de çalışanlarını kontrol altına almak istemektedir. Ancak bu tutum çok başarılı sonuç vermemektedir.

Kapalı İklim: Ast üst ilişkisi çok keskin olduğundan ve sürekli verimlilikten bahsedildiğinden, ekip içerisinde birliktelik söz konusu değildir. Bu durum, ekibin motivasyonunu bozduğu gibi, işletmede gergin bir ortam oluşturmaktadır. Çalışandan sürekli bir şeyler istenmektedir. İstenen şeylerin gerçekleşmesi için destek verilmemektedir.

Bu iklim tiplerinin yanı sıra; Lİtwin ve Stringer’in liderlik üzerine yapmış olduğu çalışma sonucunda ortaya çıkan farklı iklim tipleri de bulunmaktadır. Bunlar;

Otokratik Yapılı İklim: Bu iklim tipinde herkesin iş tanımı ve görevleri bellidir. İş dışına çıkıldığı takdirde, çalışan cezalandırılmaktadır. İletişim dikey şekilde sağlandığından hiçbir çalışan direkt kendisine bağlı olduğu yöneticisi haricinde bir yöneticiyle iletişime geçememektedir. İş tatmini ve motivasyonun düşük olduğu bu iklim tipinde, geleneksel bir yaklaşım hakimdir. Bu sebeple çalışanlar iş ortamını sevmemekte, dolayısıyla verimli bir çalışma ortamı oluşmamaktadır.

Demokratik Yapılı İklim: Yönetici çalışanına işten daha fazla değer vermekte ve bunu ona hissettirmektedir. Çalışanlar arasındaki diyaloğu arttırabilmek adına, ekip içi organizasyonlar düzenlenip çalışanın motivasyonu arttırılmaya çalışılmaktadır. Fikir beyan etme noktasında çalışanlar cesaretlendirilip fikirleri ve çalışmaları ödüllendirilmektedir.

resim

Başarıya Yönelik İklim: Bu iklim tipinde esas alınan başarı ve motivasyondur. Ekibin yaratıcı olması önemli kabul edilmektedir. Ortaya konulan her fikir değerli görülmektedir. Çalışanların işletmeyi daha iyi bir konuma getirebilmek adına hedefleri vardır. Ortaya konulan hedeflerin ekip içi uyumu bozmasına izin verilmemektedir. Tam tersine bu hedeflerin ekip içi birlik ve beraberliği arttırmasına dikkat edilmektedir. Başarılar; tasdik, terfi, fazla ödeme ile ödüllendirilmektedir. Böylece çalışanların hem çalıştıkları işletmeye bağlılığı hem de motivasyonu artmaktadır.

Her insan bir diğerinden farklıdır. Dolayısıyla iş tatminin ve motivasyonunun yüksek olacağı iklim de farklı olmaktadır. Bu sebeple çalışanının mutluluğuna ve tabiki başarıya odaklanmış işletmeler ya kendi iklim tipine uygun çalışanlarla yoluna devam etmeli ya da çalışanına göre bir iklim tipi belirlemelidir.  İklim tipini belirleyen yönetici olduğuna göre bu duruma karar verecek olan da yine yöneticidir.

Sümeyye Kardaş
İnsan Kaynakları Uzmanı

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yap.

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir